Cải cách thủ tục hành chính: 'Chìa khóa' khơi thông nguồn lực tăng trưởng

Cải cách thủ tục hành chính đang trở thành ưu tiên hàng đầu của Chính phủ nhằm tháo gỡ triệt để những điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực doanh nghiệp và mở đường cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới đầy biến động, việc định vị cải cách môi trường kinh doanh là trụ cột then chốt để xây dựng một Chính phủ kiến tạo và phục vụ không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã khẳng định trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, trọng tâm cao nhất sẽ là hoàn thiện đồng bộ thể chế với tinh thần cắt giảm thực chất, không hình thức.

Nhận diện ‘điểm nghẽn’ từ góc nhìn doanh nghiệp

Thực tế cho thấy, dù đã có nhiều nỗ lực, thủ tục hành chính vẫn là rào cản lớn nhất đối với cộng đồng doanh nghiệp. Những vấn đề nhức nhối thường gặp bao gồm:

• Quy trình xử lý chậm chạp: Đầu mối giải quyết không rõ ràng, sự phối hợp giữa các cơ quan thiếu chặt chẽ.
• Hồ sơ “vòng vèo”: Tình trạng yêu cầu bổ sung giấy tờ nhiều lần, khiến doanh nghiệp mệt mỏi và lãng phí thời gian.
• Áp dụng thiếu thống nhất: Cùng một quy định nhưng mỗi cơ quan, mỗi địa phương lại có cách hiểu và vận hành khác nhau.

Hệ quả là chi phí tuân thủ tăng cao, chi phí vốn bị đẩy lên, và quan trọng nhất là chi phí cơ hội bị mất đi, bào mòn niềm tin của nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh.

‘Cuộc tổng tấn công’ vào rào cản hành chính

Để hiện thực hóa cam kết, ngày 29/4/2026, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết mang tính đột phá về cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC) cùng điều kiện kinh doanh (ĐKKD) tại nhiều bộ ngành then chốt như Công Thương, Y tế, Công an, Tài chính, Xây dựng…

Kết quả cụ thể từ đợt rà soát này bao gồm:

• Về TTHC: Bãi bỏ 184 thủ tục, phân cấp cho địa phương 134 thủ tục và đơn giản hóa 349 thủ tục khác.
• Về ĐKKD: Bãi bỏ mạnh mẽ 890 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa thêm 4 điều kiện.

Mục tiêu tham vọng của Chính phủ là giảm hơn 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ so với năm 2024. Đây được coi là một “cuộc tổng tấn công” vào những nút thắt, chuyển dịch từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển.

Tiếp tục rà soát các lĩnh vực “nóng”

Không dừng lại ở đó, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục chỉ đạo rà soát sâu hơn trong 4 lĩnh vực then chốt thường xuyên gây khó khăn cho doanh nghiệp: Phòng cháy chữa cháy, thành lập khu/cụm công nghiệp, đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép xây dựng. Việc minh bạch hóa và dễ dự báo trong các lĩnh vực này sẽ trực tiếp củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Từ chính sách trên giấy đến kết quả thực tiễn

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá cao việc áp dụng trực tiếp các nghị quyết mà không cần chờ sửa đổi từng nghị định, giúp doanh nghiệp hưởng lợi tức thì. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia và đại diện doanh nghiệp vẫn bày tỏ sự lo ngại về “cắt giảm số học”.

Ông Nguyễn Hữu Thập, Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh Tuyên Quang, nhấn mạnh rằng cộng đồng doanh nghiệp mong muốn những tuyên bố cắt giảm phải đi vào thực chất, tránh tình trạng chỉ giảm trên báo cáo nhưng thực tế vận hành vẫn gây khó khăn.

Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Minh Thảo (Bộ Tài chính) phân tích rằng thể chế dù được sửa đổi nhiều nhưng nếu chất lượng thực thi không nâng cao, doanh nghiệp sẽ khó cảm nhận được sự thay đổi. Điều này được minh chứng qua số liệu quý I/2026: dù có 96.038 doanh nghiệp gia nhập/tái gia nhập thị trường (tăng 31,66%), nhưng cũng có tới 91.808 doanh nghiệp rút lui (tăng 16,5%).

Lời kết và Góc nhìn chuyên gia

Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng, xung đột địa chính trị gây áp lực lên xăng dầu và cầu thế giới suy giảm, cải cách thể chế không còn là một lựa chọn mà là sinh lộ cho doanh nghiệp. Khi những “điểm nghẽn của điểm nghẽn” được tháo gỡ, mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ trở thành hiện thực thay vì chỉ là kỳ vọng.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Bài học rút ra: Cải cách hành chính thành công không đo bằng số lượng văn bản ban hành, mà đo bằng sự hài lòng và chi phí thực tế mà doanh nghiệp phải chi trả khi giao dịch với cơ quan nhà nước.

Theo bạn, rào cản hành chính nào hiện nay đang gây khó khăn nhất cho doanh nghiệp của bạn? Hãy chia sẻ ý kiến để cùng thảo luận về giải pháp.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Mục tiêu chính của 8 nghị quyết về cắt giảm thủ tục hành chính là gì?Mục tiêu là bãi bỏ và đơn giản hóa hàng trăm TTHC và ĐKKD, giảm hơn 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp so với năm 2024.

Những lĩnh vực nào đang được Thủ tướng chỉ đạo rà soát sâu hơn để cắt giảm thủ tục?Đó là 4 lĩnh vực: phòng cháy chữa cháy, thành lập khu/cụm công nghiệp, đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép xây dựng.

Tại sao các chuyên gia nhấn mạnh vào ‘chất lượng thực thi’ thay vì chỉ ‘cắt giảm số học’?Vì nếu chỉ giảm số lượng thủ tục trên văn bản mà quy trình thực hiện tại cơ sở không thay đổi, doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn và không cảm nhận được lợi ích thực tế.

Câu hỏi thường gặp

Mục tiêu chính của 8 nghị quyết về cắt giảm thủ tục hành chính là gì?

Mục tiêu là bãi bỏ và đơn giản hóa hàng trăm TTHC và ĐKKD, giảm hơn 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp so với năm 2024.

Những lĩnh vực nào đang được Thủ tướng chỉ đạo rà soát sâu hơn để cắt giảm thủ tục?

Đó là 4 lĩnh vực: phòng cháy chữa cháy, thành lập khu/cụm công nghiệp, đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép xây dựng.

Tại sao các chuyên gia nhấn mạnh vào ‘chất lượng thực thi’ thay vì chỉ ‘cắt giảm số học’?

Vì nếu chỉ giảm số lượng thủ tục trên văn bản mà quy trình thực hiện tại cơ sở không thay đổi, doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn và không cảm nhận được lợi ích thực tế.