Đua mong Trần Đề: Từ công cụ mưu sinh đến môn thể thao độc bản

Đua mong Trần Đề không chỉ là một môn thể thao độc đáo mà còn là biểu tượng cho sự sáng tạo, bền bỉ của ngư dân vùng bãi bồi Mỏ Ó trong hành trình mưu sinh.

Tại vùng biển Trần Đề, có một hoạt động vừa mang tính giải trí, vừa đậm chất văn hóa mà bất kỳ du khách nào khi ghé thăm vào dịp Lễ hội Nghinh Ông cũng không nên bỏ lỡ: giải đua mong. Đây không đơn thuần là một cuộc thi tốc độ, mà là sự tôn vinh một phương thức thích nghi tuyệt vời của con người trước thiên nhiên khắc nghiệt của vùng bãi bồi ven biển.

Nguồn gốc chiếc “mong” – Sự sáng tạo từ khó khăn của ngư dân Mỏ Ó

Để hiểu vì sao có môn đua này, trước hết cần biết “mong” là gì. Tại ấp Mỏ Ó, xã Trần Đề (TP. Cần Thơ), đặc điểm địa hình là những bãi bùn lầy lội do phù sa bồi đắp. Khi thủy triều rút, đây là thiên đường của các loài hải sản như cua, sò huyết, cá… nhưng việc di chuyển trên nền bùn nhão lại là một thử thách cực lớn.

Trong cái khó ló cái khôn, ngư dân nơi đây đã chế tạo ra chiếc mong – một tấm ván gỗ mỏng để lướt trên bùn. Thay vì phải lội bộ vất vả, họ quỳ hoặc đứng trên ván, dùng một chân đạp đẩy để lướt đi một cách nhẹ nhàng. Chính tư thế khom người, khiến phần mông nhô cao khi trượt đã tạo nên cái tên dân dã: “nghề trượt mong”.

Chi tiết cấu tạo của một chiếc mong tiêu chuẩn

Một chiếc mong thường có chiều rộng khoảng 30cm và dài hơn 1m. Để đảm bảo độ bền và khả năng lướt, ngư dân ưu tiên chọn các loại gỗ có đặc tính chịu nước tốt như cây me nước, cây dầu hoặc mù u. Nếu được bảo quản đúng cách, một chiếc mong có thể sử dụng bền bỉ từ 2 đến 3 năm.

Điểm đặc biệt nằm ở thiết kế: một đầu ván được uốn cong nhẹ như mũi xuồng để giảm ma sát với bùn. Ngoài ra, để phục vụ mưu sinh dài ngày, người dân còn khéo léo đóng thêm tay vịn, giá để giỏ đựng hải sản và nơi để nước uống, thức ăn.

Kỹ thuật trượt mong: Nghệ thuật vận động trên bùn lầy

Đừng để vẻ ngoài đơn giản đánh lừa, trượt mong thực chất là một kỹ thuật đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng và sức bền đáng kinh ngạc. Theo chia sẻ từ anh Sơn Hoàng – một vận động viên dày dạn kinh nghiệm, việc điều khiển chiếc mong đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong từng cú đạp.

Kỹ thuật chuẩn là một chân tỳ gối lên ván, chân còn lại đạp mạnh xuống bùn để tạo lực đẩy. Hai tay vịn chặt vào tay cầm để điều hướng. Với những người có thể lực tốt, mỗi cú đạp có thể đưa chiếc mong lao đi xa từ 2 đến 3m, giúp việc di chuyển nhanh hơn và ít tốn sức hơn nhiều so với việc lội bộ.

Từ công cụ mưu sinh đến giải đua kịch tính tại Lễ hội Nghinh Ông

Những năm gần đây, chính quyền địa phương đã nâng tầm nghề trượt mong thành một môn thể thao đặc sắc. Trong khuôn khổ Lễ hội Nghinh Ông 2026 (diễn ra từ 3-⁹⁄₅), giải đua mong tại Khu du lịch sinh thái Mỏ Ó đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo du khách.

Cuộc đua năm nay chứng kiến sự tranh tài quyết liệt giữa những ngư dân khỏe mạnh nhất của xã Trần Đề. Kết quả chung cuộc, vận động viên Sơn Hoàng đã xuất sắc giành hạng Nhất nhờ sức dẻo dai và khả năng “bẻ lái” điêu luyện. Giải Nhì và Ba lần lượt thuộc về vận động viên Lý Vẹo Na và Sơn Hiếu.

Giá trị văn hóa và tiềm năng phát triển du lịch bền vững

Lễ hội Nghinh Ông tại Trần Đề không chỉ là sự kiện tâm linh mà còn được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2019. Việc đưa đua mong vào nội dung thi đấu không chỉ giúp bảo tồn một nghề truyền thống mà còn quảng bá hình ảnh con người Trần Đề năng động, sáng tạo.

Bên cạnh đua mong, phần Hội của lễ hội còn diễn ra sôi nổi với nhiều môn thi đấu hiện đại và truyền thống như bóng đá, bóng chuyền, pickleball, cờ tướng và kéo co. Sự kết hợp này tạo nên một bức tranh văn hóa đa sắc màu, kích cầu du lịch và thu hút các nhà đầu tư phát triển kinh tế địa phương.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Góc nhìn chuyên gia: Đua mong là một ví dụ điển hình về việc chuyển hóa “tài sản mưu sinh” thành “tài sản văn hóa”. Khi một công cụ lao động trở thành môn thể thao, nó không còn chỉ mang giá trị kinh tế mà trở thành niềm tự hào về bản sắc. Đây chính là hướng đi bền vững cho du lịch cộng đồng tại các vùng bãi bồi miền Tây.

Bạn có cảm thấy thú vị trước môn thể thao “lướt ván trên bùn” này không? Nếu có dịp ghé thăm Cần Thơ vào tháng 5, hãy đến với Mỏ Ó để trực tiếp trải nghiệm cảm giác độc đáo này nhé!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Chiếc ‘mong’ dùng trong đua mong là gì?Mong là một tấm ván gỗ (thường làm từ gỗ me nước, dầu hoặc mù u) dài hơn 1m, rộng khoảng 30cm, được ngư dân dùng để lướt trên bùn lầy khi đi bắt hải sản.

Giải đua mong thường diễn ra vào thời điểm nào?Giải đua mong thường được tổ chức trong khuôn khổ Lễ hội Nghinh Ông tại xã Trần Đề, thường diễn ra vào đầu tháng 5 hàng năm.

Kỹ thuật trượt mong cơ bản như thế nào?Người trượt dùng một chân tỳ gối lên tấm ván, chân còn lại đạp mạnh xuống bùn để đẩy ván lao về phía trước, đồng thời dùng hai tay vịn vào tay cầm để điều hướng.

Câu hỏi thường gặp

Chiếc ‘mong’ dùng trong đua mong là gì?

Mong là một tấm ván gỗ (thường làm từ gỗ me nước, dầu hoặc mù u) dài hơn 1m, rộng khoảng 30cm, được ngư dân dùng để lướt trên bùn lầy khi đi bắt hải sản.

Giải đua mong thường diễn ra vào thời điểm nào?

Giải đua mong thường được tổ chức trong khuôn khổ Lễ hội Nghinh Ông tại xã Trần Đề, thường diễn ra vào đầu tháng 5 hàng năm.

Kỹ thuật trượt mong cơ bản như thế nào?

Người trượt dùng một chân tỳ gối lên tấm ván, chân còn lại đạp mạnh xuống bùn để đẩy ván lao về phía trước, đồng thời dùng hai tay vịn vào tay cầm để điều hướng.